Assata Shakur
Assata Shakur’un anısına: « Asıl terörü onlar uyguladıkları halde bize nasıl ‘terörist’ diyebiliyorlar? »
« Emperyalizm bir uluslararası sömürü sistemidir ve biz devrimciler olarak onu yenmek için enternasyonalist olmalıyız » (Assata Shakur)
Assata Olugbala Shakur'un 25 Eylül 2025'te, kırk yıl sürgünde yaşadığı Küba'da 78 yaşında aramızdan ayrıldığı haberini derin bir duygu ve saygıyla karşılıyoruz.
20. yüzyılda Afro-Amerikan kurtuluş mücadelesinin simge isimlerinden, devrimci ve Pan-Afrikanizm düşünürlerinden biri olan Shakur, aynı zamanda özellikle rap ve hip-hop dünyasından nesiller boyu sanatçılar için önemli bir ilham kaynağıydı.
Aslen JoAnne Deborah Byron olan ve ABD'deki müesses nizam tarafından evlilik soyadından dolayı « Joanne Chesimard » olarak bilinen Shakur, Black Panther Party (Kara Panter Partisi - BPP)’de görev aldıktan sonra Black Liberation Army (Kara Kurtuluş Ordusu - BLA)’ye katıldığında Assata Olugbala Shakur adını aldı. Arapçada Assata, Ayşe isminin Afrikalaştırılmasıyla « mücadele eden » anlamına gelir; Shakur, « şükreden »; Olugbala, Yoruba dilinde « kurtarıcı » anlamına gelir.
Assata Shakur, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sistemli baskıya, ırkçılığa ve adaletsizliğe karşı amansız ve sarsılmaz bir direnişin temsilcisiydi. Onun yolculuğu, Afrika halklarının ve diasporanın onuruna ve kendi kaderini tayin hakkına olan tam bağlılığının güçlü bir kanıtıdır.
« Dünyada ve tarihte hiç kimse, ezenlerin ahlaki duygularına seslenerek kendi özgürlüğünü elde etmemiştir. »
2 Mayıs 1973'te Assata Shakur, çatışmaya dönüşen ırkçı bir polis kontrolünün kurbanı oldu. Shakur vücuduna isabet eden iki kurşunla ağır yaralanırken, iki polis memuru da aldıkları yaralarla hayatını kaybetti. Tüm adli tıp delilleri, Assata'nın bu polisleri vurabilecek durumda olmadığını gösteriyordu. Ancak ABD adalet sistemi, polislerden birinin cinayetinden dolayı onu müebbet hapse mahkûm etti. BLA'nın eylemlerinden dolayı « bir numaralı halk düşmanı » haline gelen Assata, ideal bir suçluydu.
« Sevgili kardeşlerim, Siyah kadınlar mücadelenin her alanında yer almadığı sürece Siyah insanlar asla özgür olamayacak. »
1979'da BLA'nın düzenlediği silahlı bir operasyon sayesinde cezaevinden kaçtı ve sonunda Küba'ya sığındı. 1984'te kendisine resmen siyasi sığınma hakkı verildi. Fidel Castro, « düşünceleri nedeniyle haksız yere zulüm gören » kadının cesaretini övdü.
« geçmişte de, bugün de hep devrimci değişimi savundum .»
Yıllar sonra, 1998'de, ABD Kongresi iadesini talep etti, ancak bu hiçbir zaman gerçekleşmedi. Ayrıca, 2013 yılında FBİ onu « En Çok Aranan Teröristler » listesine ekledi ve yakalanması için verilecek ödülü 2 milyon dolara çıkardı. Shakur bu listeye giren ilk kadın oldu.
« İyi olduğumuzu öğrenmemiz gerekiyordu. Elimizden alınan bir şeyi yeniden öğrenmemiz gerekiyordu. Black Power’in ne olduğunu öğrenmemiz gerekiyordu. İnsanlar bir araya geldiklerinde güç kazanırlar. Bir araya gelmenin ve harekete geçmenin önemini öğrendik. »
Assata Shakur, Afro-Amerikan sivil hakları için mücadele eden militanları, komünistleri ve Vietnam Savaşı karşıtlarını avlayan FBİ'nin COINTELPRO programının başlıca hedeflerinden biriydi.
« Savaşmak için yaratıcı olmanız gerektiğini düşünüyorum. Yaşamım boyunca yaratıcılık beni hep ayakta tuttu, manevi mücadelemi uyandırdı. »
Assata Shakur'un sesi ve verdiği mücadeleler, 2013'te başlayan Black Lives Matter hareketi veya 2014'te Ferguson'da Mike Brown'ın ölümünün ardından başlayan protestolar gibi genç nesiller arasında birçok militan harekete yön ve ilham verdi. Sözleri, gösterilerde slogan haline getirilerek ve pankartlara yazılarak ünlendi: « Özgürlüğümüz için savaşmak bizim görevimiz. Kazanmak bizim görevimiz. Birbirimizi sevmeli ve desteklemeliyiz. Zincirlerimizden başka kaybedecek hiçbir şeyimiz yok. »
2015 yılında, Chicago'da genç siyahi kadınlardan oluşan bir militan grup kendilerine « Assata'nın Kızları » adını verdi.
« Tamamen beyazlardan oluşan bir jüri tarafından müebbet artı 30 yıl hapis cezasına çarptırıldım. Hapishanede gördüğüm tek şey, her yerde zincirlenmiş siyah bedenlerdi. Kadınlar kafeslere kilitlenmişti. Ve terörist olan biz miyiz? Bu tümüyle anlamsızdır. »
Militanlığın çok ötesinde, Assata Shakur'un ruhu ve yazıları popüler kültür, özellikle de rap üzerinde silinmez bir etki bıraktı. Şiirleri ve sebat mesajları sayısız sanatçı tarafından örnek alındı, alıntılandı ve saygı gördü. Efsanevi rapçi Tupac Shakur'un vaftiz annesi ve teyzesidir. Genç Komünistler üyesi ve Kara Panterler'in çocuğu olan Tupac, polis vahşeti, eşitsizlik ve sınıf mücadelesi üzerine yazdığı çığır açan şarkılarıyla da kanıtlandığı gibi, ailesinin sosyalist ve devrimci siyasetinden derinden etkilenmiştir.
« Çocukluğumda "Freeman" isminin özel bir anlamı yoktu. Sadece sıradan bir isimdi. Büyüyüp Siyahi tarihi okumaya başlayana kadar bu ismin anlamını keşfetmedim. Köleliğin sona ermesiyle birlikte birçok Siyahi, efendilerinin soyadlarını kullanmayı reddetti. Bunun yerine kendilerine "Freeman" dediler. Bu isim, kölelik "resmi olarak" kaldırılmadan önce özgürlüğüne kavuşan Afrikalılar tarafından da kullanılıyordu, ancak özellikle köleliğin kaldırılmasından sonra birçok Siyahi "Freeman" ismini kullanmaya başladı. Bunu öğrendiğim gün, atalarıma yeni bir gözle bakmaya başladım. ».
Militan yolculuğu ve siyasi felsefesi, Éditions Premiers Matins de Novembre tarafından Fransızca yayınlanan otobiyografisinde birinci tekil şahıs olarak anlatılmıştır ve kapitalizm, ırkçılık ve faşizm karşıtı genç nesiller tarafından tanınmayı hak etmektedir.
Bugün, bedeni aramızdan ayrılırken, ruhu hâlâ ışık saçmaktadır. Emperyalizme, ırkçılığa ve halklara yönelik zulme karşı mücadelemizde bize eşlik eden devrimcilerin ufkuna katılmaktadır.
Union pour la Reconstruction Communist (Komünist Yeniden Yapılanma Birliği – URC), sürgünde bile özgür yaşama konusundaki gücüne, cesaretine ve kararlılığına saygılarını sunar. Mirasının tüm dünyada devrim ve toplumsal adalet ateşini yakmaya devam etmesini dileriz.
Afro-Amerikan militanların haykırdığı gibi: Rest in Power, Assata!
URC
Özgün kaynak : assatashakur.org
(investig’action sitesinde 29 Eylül 2025 tarihinde URC imzasıyla yayınlanan Fransızca yazıdan Türkçeleştirilmiştir https://investigaction.net/lurc-salue-la-memoire-dassata-shakur-grande-militante-anti-raciste-et-pour-les-droits-civiques/ )